Ýokary woltly kabel wilkasynyň terminalynyň klassifikasiýa we saýlanyşy

1) 110 ~ 220kV ştepsel kabel terminaly

GIS birleşdirilen enjamlarynyň ulanylyşynda transformator ýa-da GIS käwagt transformatordan ýa-da GIS-den däp bolan vtulkanyň ýerine gönüden-göni ýokary woltly kabel arkaly çykarylýar. Ýokary woltly kabel enjamlarynyň terminallarynyň köp görnüşleri bar, degişli GIS-i saýlamak, transformatory we kabeli gurmak, synagdan geçirmek we geljekde ulanmak we tehniki hyzmat etmek örän möhümdir.

1.1 Enjam terminalynyň görnüşi

Ýokary woltly enjamlardaky kabel iýmitlendirijisi kabel iýmitlendirijisini mehaniki taýdan berkitmek we transformator ýa-da GIS birleşdirilen enjamyň göwresi bilen elektrik geçiş birikmesi üçin ulanylýar. Kabel terminalyndaky epoksi örtük izolýasiýa ýagynyň ýa-da SF6 gazynyň kabel göwresine siňmeginiň öňüni netijeli alýar. Epoksi reçine korpusynyň boşlugyndaky kabel terminalynyň elektrik izolýasiýa meselesini çözmek üçin däp bolan çözgüt korpus boşlugyny ýag ýa-da SF6 gazy bilen doldurmakdyr. Bu görnüşli ýokary woltly kabeliň enjam terminaly ýag bilen doldurylan (ýa-da üflenýän) görnüş diýlip atlandyrylýar, bu bolsa çygly görnüş diýlip hem atlandyrylýar. Onuň zarýad beriş usuly az ulanylýar, adatça ýag bilen doldurylýar.

Ýag bilen doldurylan çygly enjamlaryň terminaly elektrik we mehaniki birikmeleri we gurnama işlerini ýerinde kabel giriş ammary bilen tamamlamalydyr. Meýdan synag we gurnama işlerinde ýokary basyşly enjam öndürijisiniň işgärleri kabel giriş ammarynyň howasyny (ýagyny) zarýadlamak we boşatmak we beýleki işlerini tamamlamak üçin hyzmatdaşlyk etmelidirler we iş tertibi örän kyn. Käbir ýag doldurýan terminallar respirator bilen birikdirilendir (transformator ýaly ýag ýassyk funksiýasy bilen); käbirleri epoksi rezin örtügine ýag inýeksiýasyny amala aşyrmak üçin wakuum usulyny hem ulanmaly bolýarlar, bu bolsa örän amatsyzdyr. Aşakdaky suratda GIS integrasiýa edilen enjamda ýygnalmaly ýag bilen doldurylan 110kV kabel terminaly görkezilýär.

Başga bir görnüşli ýokary woltly kabel terminalynyň gurluşyny optimizirlemek arkaly, stres konusyny we kabel terminalynyň başyndaky epoksi reçinesini korpusyň içki ýüzüne boşluksyz degişme we elektrik geçirijisiniň ideal deň paýlanyşy üçin amala aşyrdy, korpussyz epoksi reçinesine ýag (gaz) doldurýan guýu bilen elektrik izolýasiýa ýeň boşlugynyň meselesini çözdi, bu görnüşli terminal gurak terminal enjamlary diýlip atlandyrylýar.
Gury ýokary woltly kabel terminaly ýagsyz we doly ýapyk, şonuň üçin kabel terminalynyň ýerleşýän ýeri çäklendirilmeýär we kabel bilen GIS birleşdirilen enjamynyň ýa-da transformatoryň arasyndaky baglanyşyk meýdançanyň zerurlyklaryna laýyklykda dürli ugurlarda çeýe amala aşyrylyp bilner.
Aşakdaky suratda transformatoryň gapdalynda ýerleşýän kabel giriş gutusynyň aşaky böleginden ýygnalan gurak kabel terminaly görkezilýär.

Gury ýokary woltly kabel terminallarynyň ýygnaýyş aýratynlyklaryna görä, olary üç kategoriýa bölmek bolýar.
Birinji görnüş adaty görnüş, ýagny epoksi reçine korpusy we kabeli, stres konus integral gurnama we synag.
Meýdançada gurnamak tertibi çygly terminal bilen diýen ýaly birmeňzeş, diňe korpus nebit (gaz) bilen doldurylmaýar.
Meýdan synag we gurnama işlerinde, kabel giriş ammarynyň zarýadlamak we boşatmak (ýag) işlerini tamamlamak üçin ýokary woltly enjam öndürijisiniň işgärleriniň meýdan bilen hyzmatdaşlyk etmegine mätäçlik duýulýar we umumy gurnamanyň iş tertibi we özara işlemesi örän kyn.
Ikinji görnüş plug-in görnüşi bolup, onda kabel terminalynyň epoksid reçine örtügini kabelden we dartgynlyk konusyndan aýratyn gurnap bolýar, ýöne aýratynlykda synagdan geçirip bolmaýar.
Kabeliň özenine gysylan geçiriji sterženiň üstüne ýazly gulplaýjy enjam oturdylýar. Kabeliň ujy epoksi örtügine ýerinde goýlanda, ýazly gulplaýjy enjam awtomatiki usulda çykyp, kabeliň ujynyň süýşüp gitmezligini üpjün etmek üçin epoksi örtügine gulplanýar.
Bu görnüşli kabeliň ujuny salnandan soň, ony gaýtadan çekip alyp bolmaýar.
Wireless kabel terminalynyň gurnama tertibi, esasan, birinji klassdaky ýalydyr. Mysal üçin, GIS birleşdirilen enjamlary üçin epoksi reçine örtügi zawodda GIS-iň KABEL giriş gutusyna öňünden gurnalyp bilner. Epoksi reçine örtügi kabel giriş gutusyndaky SF6 gazyny daşardan doly bölüp, öndürijiň ýerinde hyzmatdaşlyk işini azaldyp biler.
Şeýle-de bolsa, kabel synagynda meseleler ýüze çykanda we olary bejermek zerur bolanda, kabeldäki gazy zarýadlamak we kabel gutusyna boşatmak zerurdyr.
Mundan başga-da, transformatorlarda birikdirilýän kabel terminallary ulanylanda, olaryň gurnalmagy we synag işleri 1-nji synpyň adaty kabel terminallary bilen birmeňzeşdir.
Aşakdaky suratda GIS enjamyna birikdirilen kabel terminaly görkezilýär.

Üçünji görnüş wilka we çekiji kabel terminalydyr, korpus, kabel, stres konusy aýratyn gurnalyp bilner, şeýle hem aýratyn synagdan geçirilip bilner;
Kabeliň başyny salyp ýa-da çekip alyp bolýar.
Onuň gurluşy iň ýönekeý we iň amatly gurnamadyr.
Ştepsel kabel terminallary hem gaýtadan ulanylyp bolýan we gaýtadan ulanylmaýan iki görnüşe bölünýär.
Kabel ujundaky daňynyň böleklerini aýyrmak arkaly gaýtadan ýygnalyp bilinýän kabel terminalyna gaýtadan ulanyp bolýan dakylýan kabel terminaly diýilýär; başgaça bolsa, ol gaýtadan ulanyp bolmaýan dakylýan kabel terminalydyr.
Ştepselli kabel terminalynyň meýdanda gurnalmagy aşakdaky aýratynlyklara eýedir:
(1) Epoksi reçine örtügini öňünden GIS-e ýa-da transformatora gurnap we birikdirip bolýar, şeýle hem şol bir wagtyň özünde GIS ýa-da transformator bilen synagdan geçirip bolýar;
(2) kabel başynyň bölegini ýerinde ýygnamagy tamamlaň;
(3) kabel enjam öndürijileriniň hyzmatdaşlygy bolmazdan, synag örtügi bilen aýratynlykda synagdan geçirilip bilner;
(4) Synagdan geçenden soň, kabeli epoksi reçine korpusyna salyň we topraklama simini gurnandan soň gurnamagy tamamlaň.
Aşakdaky suratda adaty birikdirilýän terminalyň shematiki diagrammasy görkezilýär.

Kabeliň “T-tipli” birleşdirijisini emele getirmek üçin rozetkaly kabel terminaly we GIS gutusy ulanylyp bilner.
5-nji suratda tunelde gurnalan kabel “T” birleşmesi görkezilen, ol kabelden bir girip we iki çykyp bilýär.
Ol aşakdaky funksiýalary çeýelik bilen amala aşyryp biler: (1) Köne podstansiýanyň özgerdilişinde çykyş liniýasyny goşmak zerur bolanda, “T” görnüşli birikme GIS aralygynyň artmagynyň öňüni alyp biler;
(2) Kabel liniýasynyň orta böleginde “T” görnüşli simleriň ulanylmagy täze ulanyjylara energiýany aňsatlyk bilen berip biler;
③ Uzak möhletli çykyş liniýasy bolanda, ýöne heniz şertlere laýyk gelmeýän bolsa, çykyş liniýasyny gurnap bolmaýar we “T” görnüşli simleri ulanyp, bölünip goýlan çykyş pozisiýasyna geçirip, ýörite izolýasiýa daňyny gurnap bolýar, esasy liniýany işe girizip bolýar;
④ Kömekçi stansiýadan uzak wagtlap iki kabel parallel çekilende, bir kabel çykyşyny saýlamak we şaha nokadynda elektrik üpjünçiligi üçin “T” birikme režimini ulanmak has tygşytlydyr.
Mundan başga-da, “T” arkaly birikdirilen üç işleýän kabeliň biri näsaz bolanda, näsaz kabel çekilip bilner we beýleki iki kabel ýörite izolýasiýa daňyny gurnandan soň işlemegini dowam etdirip biler.

1.2 Ýokary woltly kabel enjamlarynyň terminalynyň öndürijiligini deňeşdirmek we saýlama prinsipi
Ýokary woltly kabel terminallarynyň ähli görnüşleri elektrik öndürijiligi babatda berk synagdan geçýär, milli IEC60859 standartynyň talaplaryna laýyk gelip biler, gurnama, synag, ulanyş we tehniki hyzmat, şeýle hem näsazlyklary çözmek we beýleki ugurlarda ähli görnüşli kabel terminallarynyň dürli aýratynlyklary bar.
Kabel terminaly saýlanan kabel bilen birmeňzeş elektrik öndürijiligine, iş temperaturasyna we hyzmat ediş möhletine eýe bolmaly.
Kabel terminalynyň gurluşy elektrik meýdanynyň gowy paýlanyşyny üpjün etmeli we izolýasiýanyň kiçelmeginiň öňüni almaly.
Prinsip boýunça, onuň aşakdaky taraplary bar:
(1) Elektrik öndürijiligi.
Esasy mesele kabel aksesuarlarynyň elektrik meýdanynyň paýlanyşynyň dogrydygy, elektrik meýdanynyň paýlanyşyny gowulandyrmak üçin çäreleriň dogrydygy, materiallaryň elektrik berkligi, dielektrik ýitgileri we önümleriň izolýasiýa çägi we ş.m. bilen baglanyşyklydyr.
Şol bir wagtyň özünde, kabel aksesuarlarynyň himiki we fiziki häsiýetlerini we gurluş durnuklylygyny öz içine alýan elektrik häsiýetleriniň durnuklylygyny göz öňünde tutmak zerurdyr.
Mysal üçin, dartgynlylygy gözegçilik edýän materiallaryň işiniň durnuklydygy, dartgynlylyk konusynyň deformasiýa edilmegi aňsatdygy, kabel izolýasiýasynyň yza çekilmeginiň kabel aksessuarlarynyň elektrik meýdanynyň paýlanyşyna we öňüni alyş çärelerine täsiri, dürli materiallaryň utgaşyklylygy, interfeýs häsiýetleriniň durnuklylygy we ş.m.
Mundan başga-da, kabel aksesuarlarynyň termal görkezijileri hem göz öňünde tutulmalydyr, mysal üçin, dielektrik ýitgileri, geçiriji birikmesiniň kontakt garşylygy we onuň durnuklylygy, ýylylyk geçirijiliginiň bölünip çykmagy, her bir bölegiň elektrik we mehaniki häsiýetleriniň termal giňelmegi we daralmagy.
(2) Möhürleme işiniň netijeliligi.
Çyglylyga garşy germetiklik kabel aksesuarlarynyň elektrik işine we hyzmat möhletine gönüden-göni täsir edýär.
Terminalyň möhürleýji gurluşy ygtybarly we durnuklydyr.

(3) Mehaniki häsiýetler.
Terminalyň egilme we zarba garşylygy ýeterlik bolmaly.
(4) Prosesiň netijeliligi.
Kabel aksesuarlaryny dizaýn etmek we saýlamak üçin prosesiň netijeliligi möhüm şertdir. Gurnamak prosesi mümkin boldugyça ýönekeý, gurluşyk meýdançasy üçin amatly we gurluşyk möhleti gysga bolmaly.
Ýokary hilli önümler meýdançanyň daşky gurşaw talaplaryna we gurnama işçileriniň tehniki derejesine bagly däl;
Gurnama hilini dolandyrmak aňsat, ygtybarly hil we ş.m.
Kabel terminallarynyň gurnalmagy transformator ýa-da GIS öndürijileriniň ýag we howa çykaryşyny utgaşdyrmazdan garaşsyz ýerine ýetirilip bilner we gurnama hiline aňsatlyk bilen kepil geçilip bilner.
(5) Taslamanyň talaplaryna laýyk gelýär.
Kabel aksesuarlarynyň köp görnüşleriniň öz aýratynlyklary bar, kabel aksesuarlaryny saýlamak hakyky ulanyş talaplaryna laýyklykda çözülmelidir.
(6) Öndürijiniň hil kepilligi ulgamy.
Taýýar kabel aksesuarlary zawoddan çykanda, öndüriji ýerinde gurnamak wagtynda bitewi terminallara ýa-da birleşmelere ýygnalýan rezin taýýarlanan bölekler, taýýarlanan stres konuslary, farfor örtükler, korpuslar we impregnatorlar ýaly bölekleri we materiallary üpjün edýär.
Her bir bölegiň önümçilik hili we gurnama prosesi kabel aksesuarlarynyň hiline gönüden-göni täsir edýär.
Bu hil kepilligi maksatnamasy azyndan aşakdakylary öz içine almalydyr: 1 Zawod synagy diňe esasy böleklerde (meselem, rezin stres konusy, GIS epoksid rezina örtügi, siňdiriji serişde we ş.m.) geçirilmelidir.
Synag we ölçeg enjamlarynyň ygtybarlydygyny, synag usullarynyň netijelidigini, synag işgärleriniň gowy taýýarlanandygyny we synag ýazgylarynyň dolydygyny üns bilen barlaň;
(2) Öndüriji tarapyndan iberilen gurnama we gurluşyk işgärleri berk taýýarlykdan geçenmi we gurluşyk tejribesi ýeterlikmi;
(3) Öndürijiniň dürli bölümleriniň arasyndaky utgaşyklygyň gowy ýa-da gowy däldigi;
(4) Öňki satuw we iş ýazgylary.
Kabel terminalyny saýlananda, kabel ýygnalandan soňky synag we tehniki hyzmat, şeýle hem kabel näsazlygynyň synag we tehniki hyzmaty doly göz öňünde tutulmalydyr. Kabeliň, transformatoryň we GIS-iň aýratyn synag we tehniki hyzmatyny biri-birine päsgel bermezden amala aşyrmak aňsat bolmalydyr.
Elbetde, kabel terminallarynyň çalşyrylyp bilinmegi, gaýtadan ulanylyp bilinmegi, tehniki hyzmat talap etmeýän, ykjam gurluşy we önüm bahasy hem saýlamada göz öňünde tutulmaly möhüm faktorlardyr.

Iki, 10 ~ 35kV ştepsel kabel terminaly
2.1 Enjam terminalynyň görnüşi
Kabel wilkalarynyň köp görnüşleri bar, olar, adatça, Amerika we Ýewropa modellerine bölünýär.
Kabel daňynyň esasy wezipesi bir fazaly ýa-da üç fazaly kabeli kommutator şkafy, transformator, halkaly tor şkafy, kabel kran gutusy we beýleki elektrik enjamlary bilen birikdirmekdir.
Iň bolmanda bir wilkanyň öň we soňundaky wilkany düzüň, wilkanyň ontologiýasyndan öň we soňundaky wilkany T turba gurluşyna, perpendikulýar gorizontal deşik we dik deşik üçin T turbasyny düzüň, wilka, wilkanyň öň we soňundaky wilkany wilkanyň gorizontal yzygiderliliginden öň we soňundaky wilkany birleşdiriň, T dik deşik korpusyny sim terminallary bilen birleşdiriň, liniýanyň basyş terminalynyň ýokarky bölegi basyş bilen üpjün edilen,
Öňki we arka wilkanyň gorizontal deşiginde birleşdiriji enjam ýerleşdirilen we birleşdiriji enjam sim basyş portuna, sim basyş terminaly bolsa kabele birikdirilen.
Konnektorlar we öň we yzky wilkalar zawodda öňünden taýýarlanan, giriş we çykyş liniýasy çeýe, kiçi göwrümli, ykjam gurluşly, gurnamak prosesi ýönekeý, ýokary howpsuzlykly, kommutator şkafynda we kabel şahalarynda we beýleki ýerlerde ulanylyp bilner, içerki ýa-da daşarky gurnamak üçin amatly.

Kabel daňynyň başynyň has köp lakamlary bar, tirsek birleşmesi, T birleşmesi, aýrylýan kabel terminaly we ş.m. birnäçe atlary bar.
Umuman, naprýaženiýe derejesi 10kV we 35kV-da jemlenmelidir we ulanylyş modeli adatça Ýewropa we Amerika görnüşlerine bölünýär.
Amerikan we Ýewropa şinalarynyň we kabel başlyklarynyň gurluşynyň arasyndaky esasy tapawutlar dürli-dürli, amerikan gorizontal gurluşy we ýewropa dik gurluşydyr.
Aşakdaky şekil ýewropalydyr.

Ýewropa kabel daňynyň başlygy gorag bolt görnüşi bilen birikdirilendir;
Ol halkaly açar şkafy, kabel paýlaýjy gutu, gutu görnüşli kiçi stansiýa (çapyşykly elektrik kabeli) giriş we çykyş terminaly, şeýle hem iki gezek izolýasiýa turbasynyň dişli birikmesi üçin amatlydyr.
Daşky gatlakda goraglaýjy ýarymgeçiriji gatlak bar, şahsy howpsuzlygy üpjün etmek üçin oňa degip bolýar;
Özboluşly dartgynlyk konus gurluşy elektrik meýdanynyň dartgynlylygyny netijeli ýaýradýar we kabel gorag gatlagynyň kesilmegi meselesini çözýär;
Elektrik meýdanynyň dartgynlylygy meselesi;
Giňelýänligi, çeýe sökülmegi we ýygnalmagy, “T” görnüşli kabel birikmesini tamamlap biler;
Doly howa geçirmeýän, doly izolýasiýa, doly gorag, tehniki hyzmat talap etmeýän, suw basmasyna garşy, hapalanmaga garşy.